Child-Centered Design is een mindset. Geen hogere wiskunde.

Kindgericht ontwerpen doe je mét je doelgroep, niet vóór je doelgroep

“Child-Centered Design Is A Mindset, Not Rocket Science” was een van de eerste blogartikelen die online stond op de UXkids-website. Een engelse titel voor een blogartikel in het engels, omdat de allereerste website en het blog toen nog in het engels waren.

Voor ons als team is Child-Centered Design nog steeds de drijfveer achter alles wat we doen. En hoewel we lang niet meer zo vaak hoeven uit te leggen waarom we ons specialiseren in UX voor kinderen en jongeren, is de inhoud van het artikel nog steeds relevant. Daarom een “remake”, omdat we nog altijd graag het belang van kindgericht ontwerpen bij de ontwikkeling van interactieve systemen voor kinderen onder de aandacht brengen, én willen benadrukken dat Child-Centered Design misschien complex klinkt, maar dat echt niet hoeft te zijn. Het is geen hogere wiskunde.

Wat is Child-Centered Design?

Child-Centered Design (CCD) is een verbijzondering van User-Centered Design (UCD). Het bouwt voort op de principes van User-Centered Design, waarbij de gebruiker centraal staat, maar past deze bewust toe op kinderen en jongeren.

Child-Centered Design is een ontwerpmethode waarbij niet de techniek, maar de gebruiker centraal staat. Het draait om bruikbaarheid, gebruikerskenmerken, context, taken en workflows. Belangrijk hierbij is dat gebruikers niet pas aan het eind worden gevraagd wat ze van een ontwerp vinden, maar vanaf het begin actief deel uitmaken van het ontwerpproces. Ontwerpen en evalueren gaan hand in hand en worden gedurende het hele traject herhaald: van het eerste idee tot aan de uiteindelijke implementatie (zie de definitie van Shawn Lawton Henry en Mary Martinson in Accessibility in User-Centered Design).

Met Child-Centered Design kun je producten ontwerpen die relevant, gebruiksvriendelijk en leuk zijn voor kinderen en jongeren. Daarom spreken we bij producten voor kinderen van Child-Centered Design: een aanpak die expliciet rekening houdt met de belevingswereld, vaardigheden en ontwikkelingsfase van kinderen.

Waarom Child-Centered Design loont

Het betrekken van eindgebruikers bij het (her)ontwerpen van producten levert veel voordelen op. Denk aan onder ander een kortere ontwikkeltijd, snelle adaptatie, positieve eerste ervaring, hogere verkoop, meer (her)gebruik en lagere in supportkosten.

De voordelen van UCD zijn duidelijk en snel zichtbaar wanneer het gaat om volwassen gebruikers. Bij een jonge(re) doelgroep is het soms minder direct, maar ook met CCD valt er veel te winnen:

• Kinderen vinden het leuk. Leuke apps zijn uitdagend, worden vaker gebruikt, vaker geüpdatet en sneller aanbevolen.

• Leraren zien de meerwaarde. Gebruiksvriendelijke apps zijn makkelijk en snel inzetbaar en vergroten de effectiviteit en leerrendement, een belangrijke factor bij het kiezen van educatieve middelen.

• Ouders zijn positief. Leeftijdsgeschikte apps bieden een veilige omgeving en dragen bij aan leren én ontspanning.

• De klant is blij. Producten die aansluiten bij zowel de doelgroep als de bedrijfsdoelstellingen zorgen voor tevreden stakeholders en blijven binnen budget.

Child-Centered Design is geen hogere wiskunde

Child-Centered Design klinkt misschien complex, maar dat hoeft het niet te zijn. Ontwikkel je digitale producten voor kinderen, zoals websites, apps of digitale (leer)omgevingen? En wil je dat deze producten niet alleen leuk zijn, maar ook een positieve impact hebben? Dan helpt het om de CCD-mindset te kennen en volgen.

Tegelijkertijd zijn Child-Centered Design en User-Centered Design ook maar gewoon termen, die in de loop der tijd zijn meegegroeid en tegenwoordig vaker worden aangeduid met begrippen als UX of Design Thinking. De naam is minder belangrijk dan de onderliggende gedachte: ontwerpen vanuit de gebruiker. In het geval van CCD betekent dat ontwerpen vanuit de belevingswereld, mogelijkheden en behoeften van kinderen.

Stap 1: Erken de waarde van Child-Centered Design 

Het begint bij het erkennen van de waarde en het belang van CCD (Children's Design Design). Als ontwerper of ontwikkelaar is het verleidelijk om je eigen ideeën en ervaringen te projecteren op kinderen en jongeren, maar dat werkt zelden.

Alleen als je je doelgroep echt begrijpt en de gebruiksomgeving kent, kun je geweldige producten bouwen die impact maken. Kinderen hebben een duidelijke mening en delen die graag. Ze weten wat ze leuk vinden, wat populair is en wat hen motiveert. Door hen actief te betrekken in het ontwerpproces, krijg je inzichten die je anders simpelweg mist. Die inzichten maken vaak het verschil tussen een ‘aardige’ app, website of omgeving en een écht succesvol product.

Stap 2: Leer je doelgroep écht kennen

Vervolgens is het belangrijk om kinderen en jongeren te accepteren als een eigen en zeer diverse doelgroep. Kinderen en jongeren vormen geen homogene groep. Ze verschillen sterk in leeftijd, ontwikkeling, interesses en mentale en fysieke vaardigheden. Ga er dus niet vanuit dat je weet wat ze nodig hebben of hoe ze digitale media ervaren.

Neem de tijd om met kinderen in gesprek te gaan. Wat vinden ze leuk? Waar worden ze enthousiast van? Waar lopen ze tegenaan? En het allerbelangrijkste: waarom? Betekenisvolle ervaringen ontstaan pas als je de doelgroep écht begrijpt.

Stap 3: Maak gebruik van leeftijdsgeschikte onderzoeksmethoden

Ten slotte zijn niet alle gangbare methoden voor gebruikersonderzoek te gebruiken voor kinderen en ook werkt niet elke onderzoeksmethode voor elke leeftijd. Binnen de doelgroepen kinderen en jongeren zijn de verschillen groot..

Kinderen verwerken informatie anders, interpreteren vragen anders en reageren op een andere manier. Tussen 0 en 16 jaar ontwikkelen ze zich fysiek, cognitief en sociaal razendsnel. Elke leeftijdsfase brengt eigen kansen en beperkingen met zich mee.

Door je te verdiepen in de ontwikkelingsfasen en de bijbehorende mogelijkheden en beperkingen van kinderen en jongeren en leeftijdsspecifieke onderzoeksmethoden in te kennen, vergroot je de kans op waardevolle inzichten én een succesvol eindproduct.

De kracht van Child-Centered Design

Child-Centered Design betekent niet ingewikkelde theorieën of onhaalbare processen, maar is vooral een andere denkwijze. Door kinderen en jongeren serieus te nemen als gebruikers, hen actief te betrekken en rekening te houden met hun ontwikkeling, kunnen we producten maken die niet alleen leuk en bruikbaar zijn, maar ook écht waarde toevoegen. Kindgericht ontwerpen doe je niet vóór kinderen, maar mét kinderen. En precies daarin schuilt de kracht van CCD: een mindset die leidt tot betere ervaringen, sterkere producten en meer impact.

Meer lezen? Zie ook de artikelen 'De uitdaging van gebruikersonderzoek met kinderen' en 'Focusgroepen met kinderen: Dé methode voor het verzamelen van nieuwe perspectieven en ideeën'. Heb je hulp nodig bij het verkrijgen van betrouwbare antwoorden op vragen over je concept of product? Laat het ons weten, we denken graag met je mee.